تعلیق صدور ویزا برای اتباع خارجی با هدف حفاظت از امنیت ایالات متحده
در پی اجراییشدن اعلامیه ریاستجمهوری شماره 10998 با عنوان «محدود کردن و محدودسازی ورود اتباع خارجی برای حفاظت از امنیت ایالات متحده» از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۶ (ساعت ۰۰:۰۱ بامداد به وقت استاندارد شرق آمریکا)، دولت ایالات متحده ورود و صدور ویزا برای اتباع ۳۹ کشور از جمله ایران را بهطور کامل یا جزئی تعلیق کرده است. این تصمیم که بر تمامی انواع ویزا از جمله ویزاهای دانشجویی آمریکا (F, M, J) نیز اثر میگذارد، بخشی از رویکرد امنیتمحور جدید واشنگتن در قبال ورود اتباع خارجی است و مستقیماً بر وضعیت ویزای تحصیلی آمریکا برای متقاضیان این کشورها تأثیر میگذارد.
طبق اطلاعیه منتشرشده در وبسایت رسمی وزارت خارجه آمریکا، این اقدام ادامه و تشدید محدودیتهایی است که پیشتر بر اساس اعلامیه ریاستجمهوری شماره 10949 اعمال شده بود. این محدودیتها تا زمان اصلاح توسط اعلامیه جدید 10998 به قوت خود باقی ماند و سپس با چارچوب جدید ادغام و جایگزین شد. دولت آمریکا اعلام کرده است که هدف این سیاستها، استفاده از فرایندهای غربالگری و بررسی امنیتی سختگیرانه برای اطمینان از این است که دارندگان ویزا، امنیت ملی یا ایمنی عمومی ایالات متحده را به خطر نیندازند.
تعلیق کامل صدور ویزا برای ۱۹ کشور از جمله ایران
بر اساس اعلامیه 10998، از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۶، وزارت خارجه آمریکا صدور ویزا برای اتباع ۱۹ کشور را در همه دستههای ویزای مهاجرتی و غیرمهاجرتی بهطور کامل تعلیق کرده است. این کشورها عبارتاند از:
- افغانستان
- میانمار (برمه)
- بورکینافاسو
- چاد
- جمهوری کنگو
- گینه استوایی
- اریتره
- هائیتی
- ایران
- لائوس
- لیبی
- مالی
- نیجر
- سیرالئون
- سومالی
- جنوب سودان
- سودان
- سوریه
- یمن
همچنین، افرادی که با هر نوع سند سفر صادرشده یا تأییدشده از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین اقدام میکنند نیز مشمول همین تعلیق کامل هستند. این تعلیق شامل تمامی دستههای ویزا از جمله ویزاهای دانشجویی (F, M, J)، ویزای توریستی B-1/B-2، انواع ویزاهای کاری و تمام ویزاهای مهاجرتی میشود.
با وجود این تعلیق گسترده، برخی استثناهای محدود در متن اعلامیه پیشبینی شده است، از جمله:
- برخی ویزاهای دیپلماتیک و رسمی
- ویزای مهاجرتی برای اقلیتهای قومی و مذهبی که در ایران تحت آزار و تعقیب قرار دارند
- اتباع دو تابعیتی که با گذرنامه کشوری که مشمول تعلیق نیست درخواست ویزا میدهند
- ویزای مهاجرتی ویژه (SIV) برای کارکنان دولت آمریکا طبق بند 8 U.S.C. 1101(a)(27)(D)
- شرکتکنندگان در برخی رویدادهای بزرگ ورزشی
- دارندگان اقامت دائم قانونی آمریکا (Lawful Permanent Residents – LPRs)
تعلیق جزئی ویزا برای ۱۹ کشور دیگر در ویزای توریستی و تحصیلی
همزمان و در چارچوب همین اعلامیه، وزارت خارجه آمریکا از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ صدور ویزا را برای اتباع ۱۹ کشور دیگر بهطور جزئی تعلیق کرده است. این محدودیت شامل ویزاهای توریستی B-1/B-2، ویزاهای دانشجویی و تبادل آموزشی (F, M, J) و نیز تمامی ویزاهای مهاجرتی میشود. این کشورها عبارتاند از:
- آنگولا
- آنتیگوا و باربودا
- بنین
- بوروندی
- ساحل عاج (کوت دِواُر)
- کوبا
- دومینیکا
- گابون
- گامبیا
- مالاوی
- موریتانی
- نیجریه
- سنگال
- تانزانیا
- توگو
- تونگا
- ونزوئلا
- زامبیا
- زیمبابوه
در مورد این گروه از کشورها نیز استثناهای محدودی مشابه موارد پیشبینیشده برای گروه نخست اعمال میشود، از جمله:
- ویزای مهاجرتی برای اقلیتهای قومی و مذهبی تحت آزار در ایران
- اتباع دو تابعیتی که با گذرنامه کشوری خارج از فهرست تعلیق درخواست میکنند
- ویزای ویژه مهاجرتی (SIV) برای کارکنان دولت آمریکا
- برخی شرکتکنندگان در رویدادهای عمده ورزشی
- دارندگان گرینکارت (LPRs)
تعلیق جزئی ویزای مهاجرتی برای اتباع ترکمنستان
بر اساس همین چارچوب، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ صدور ویزای مهاجرتی برای اتباع ترکمنستان نیز بهطور جزئی تعلیق شده است. این تعلیق شامل همه انواع ویزای مهاجرتی است، اما مانند موارد پیشگفته، استثناهایی برای:
- ویزای مهاجرتی برای اقلیتهای قومی و مذهبی تحت تعقیب در ایران
- اتباع دو تابعیتی که با گذرنامه کشوری خارج از فهرست تعلیق درخواست میدهند
- ویزای مهاجرتی ویژه (SIV) برای کارکنان دولت آمریکا
- شرکتکنندگان در برخی رویدادهای بزرگ ورزشی
- دارندگان اقامت دائم قانونی آمریکا
در نظر گرفته شده است.
حذف برخی استثناهای قبلی و تغییر نسبت به اعلامیه 10949
با اجراییشدن اعلامیه ریاستجمهوری 10998 در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۶، تعدادی از استثناهای دستهجمعی که پیشتر در اعلامیه 10949 برای کشورهایی که مشمول تعلیق ورود بودند پیشبینی شده بود، دیگر قابل اعمال نیست. این استثناهای حذفشده عبارتاند از:
- ویزای مهاجرتی خانوادگی فوری (IR-1/CR-1، IR-2/CR-2، IR-5)
- ویزای فرزندخواندگی (IR-3، IR-4، IH-3، IH-4)
- ویزای ویژه مهاجرتی افغانستان
استثناهای موردی بر اساس مصلحت ملی آمریکا
طبق متن اعلامیه، وزیر خارجه آمریکا یا نماینده او، با هماهنگی وزیر امنیت داخلی، میتوانند در هر مورد بهطور جداگانه تشخیص دهند که سفر یک فرد مشخص میتواند در جهت منافع ملی ایالات متحده باشد و بر این اساس، استثنایی برای او قائل شوند. همچنین وزیر امنیت داخلی یا نماینده او، با هماهنگی وزیر خارجه، قادر است بهصورت موردی سفر افراد را در راستای منافع ملی آمریکا تشخیص دهد.
دادستان کل ایالات متحده نیز، در هماهنگی با وزیر خارجه و وزیر امنیت داخلی، میتواند در مواردی که سفر یک فرد به پیشبرد منافع حیاتی آمریکا در حوزه مرتبط با وزارت دادگستری کمک میکند، استثنا قائل شود.
در متن اطلاعیه تأکید شده است که کودکانی که توسط اتباع آمریکایی به فرزندخواندگی پذیرفته میشوند، میتوانند مشمول استثنا، از جمله «استثنای مصلحت ملی» طبق اعلامیه 10998 شوند. به خانوادههای آمریکایی توصیه شده است روند معمول فرزندخواندگی را ادامه دهند، درخواست ویزا ارائه کنند و در مصاحبههای کنسولی شرکت کنند؛ بدون آنکه نیاز به اقدام اضافی ویژهای برای بررسی موردی در قالب استثنای مصلحت ملی داشته باشند.
دامنه شمول زمانی ویزاهای معتبر موجود
بر اساس اعلامیه 10998، این محدودیتها تنها شامل اتباع خارجی میشود که در تاریخ مؤثر اعلامیه، یعنی ۱ ژانویه ۲۰۲۶ ساعت ۰۰:۰۱ به وقت استاندارد شرق آمریکا، در خارج از خاک ایالات متحده قرار دارند و در همان زمان، ویزای معتبر آمریکا در اختیار ندارند.
اتباع خارجی – حتی اگر خارج از آمریکا باشند – که در لحظه اجرای اعلامیه دارای ویزای معتبر ایالات متحده هستند، مشمول محدودیتهای این اعلامیه نمیشوند. در اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا تأکید شده است هیچ ویزایی که پیش از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ (ساعت ۰۰:۰۱ بامداد EST) صادر شده باشد، بر اساس این اعلامیه لغو نشده و نخواهد شد.
با این حال، متقاضیانی که مشمول اعلامیه 10998 هستند، همچنان مجازند برای ویزا اقدام کنند، فرمها را تکمیل و برای مصاحبه وقتگیری کنند، اما ممکن است در نهایت واجد شرایط صدور ویزا یا ورود به ایالات متحده شناخته نشوند.
منابع رسمی و متن کامل اعلامیهها
متن کامل اعلامیه ریاستجمهوری 10998 مورخ ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ با عنوان «Restricting and Limiting the Entry of Foreign Nationals to Protect the Security of the United States» در وبسایت کاخ سفید از طریق لینک زیر در دسترس است: whitehouse همچنین اطلاعات مربوط به اعلامیه ریاستجمهوری 10949 مورخ ۴ ژوئن ۲۰۲۵ با عنوان «Restricting the Entry of Foreign Nationals to Protect the United States from Foreign Terrorists and Other National Security and Public Safety Threats» در سایت وزارت خارجه آمریکا قابل مشاهده است.
صفحه رسمی این اطلاعیه درباره تعلیق صدور ویزا برای اتباع خارجی نیز در آدرس زیر در دسترس است: travel.state.gov برای آشنایی بیشتر با ساختار و انواع ویزای دانشجویی آمریکا و تأثیر این تغییرات بر مسیرهای تحصیلی، میتوانید صفحه انواع ویزای دانشجویی آمریکا را در ویزانیل مطالعه کنید. همچنین جزئیات مربوط به هزینههای تحصیل در این کشور در صفحه هزینه تحصیل در آمریکا در دسترس است.
