تعداد دانشجویان بینالمللی در آلمان بهطور قابلتوجهی از ۴۰۰ هزار نفر فراتر رفت
بر اساس نتایج «نظرسنجی مقطعی» زمستان ۲۰۲۵/۲۰۲۶ توسط سازمان خدمات تبادلات آکادمیک آلمان (DAAD)، افزایش دانشجو خارجی در آلمان و دکتریهای بینالمللی در دانشگاههای آلمان در ترم زمستانی جاری به حدود ۴۲۰ هزار نفر رسیده است. این نظرسنجی نشان میدهد علاقه به آلمان بهعنوان مقصد تحصیل و تحقیق، بهویژه از ایالات متحده، رو به رشد است و نزدیک به نیمی از دانشگاههای شرکتکننده انتظار دارند در سال آینده برنامههای انگلیسیزبان خود را گسترش دهند. در این نظرسنجی ۲۱۲ دانشگاه از سراسر آلمان مشارکت داشتهاند.
پروفسور دکتر جویبراتو موکرجی، رئیس DAAD، اعلام کرد: «آلمان و دانشگاههای آن بارها ثابت کردهاند که مقصدی جذاب برای دانشجویان و داوطلبان دکتری از سراسر جهان هستند. ما بهویژه در رشتههای پرتقاضای STEM (علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) موفق به جذب استعدادهای بینالمللی میشویم و شرایط بسیار مناسبی برای تحصیل و پژوهش در اختیار آنها قرار میدهیم.»
او در ادامه افزود: «دانشجویان و دکتریهای بینالمللی دانشگاههای ما را غنی میکنند، به تقویت نوآوری کمک میکنند و پس از اتمام موفق تحصیل، نقش مهمی در علم، اقتصاد و نظامهای اجتماعی ایفا میکنند. همزمان مشاهده میکنیم که محیط برای دانشجویان و پژوهشگران در ایالات متحده تغییر کرده و بسیاری از دانشگاههای عضو ما از افزایش علاقه از سوی آمریکا به آلمان بهعنوان محل تحصیل و تحقیق گزارش میدهند.»
افزایش علاقه از آمریکا و برنامه برای گسترش دورههای انگلیسیزبان
در بخش دیگری از این نظرسنجی مقطعی، DAAD از دانشگاهها درباره روند علاقه از ایالات متحده از ابتدای سال تاکنون پرسیده است. ۶۷ درصد دانشگاههای مشارکتکننده گزارش دادهاند که علاقه دانشجویان آمریکایی به تحصیل در آلمان رو به افزایش است. در میان پژوهشگران جوان، ۷۰ درصد دانشگاهها از رشد تقاضا خبر دادهاند و این رقم برای اعضای هیئت علمی و استادان ۶۸ درصد اعلام شده است.
نتایج ارائهشده به پرسوجوها و ابراز علاقه از سوی آمریکا مربوط میشود و بر اساس آن نمیتوان درباره تابعیت متقاضیان نتیجهگیری قطعی انجام داد. اینکه این روند تا چه حد در آمار واقعی ثبتنامها و استخدامهای آکادمیک منعکس خواهد شد، تنها زمانی مشخص میشود که دادههای رسمی در سال آینده منتشر شود؛ آن هم صرفاً در مورد افرادی که دارای تابعیت ایالات متحده هستند.
همچنین ۴۶ درصد دانشگاههای مورد پرسش انتظار دارند در دوازده ماه آینده برنامههای تحصیلی انگلیسیزبان خود را گسترش دهند. طبق آخرین «نظرسنجی BintHo» که DAAD در ترم زمستانی ۲۰۲۳/۲۰۲۴ انجام داده، وجود دورههای انگلیسیزبان یکی از عوامل کلیدی برای دانشجویان بینالمللی در انتخاب کشور میزبان و دانشگاه به شمار میرود.
افزایش دانشجو خارجی در آلمان یا ثبات در بیشتر دانشگاهها
بر پایه برآورد DAAD، سهچهارم دانشگاههای شرکتکننده، تعداد دانشجویان بینالمللی جدیدی را که قصد اخذ مدرک در آلمان دارند، «ثابت یا در حال افزایش» ارزیابی کردهاند. ۴۲ درصد دانشگاهها از افزایش، حدود یکسوم از ثبات و یکچهارم از کاهش در این گروه خبر دادهاند. با اتکا به این بازخوردها، DAAD برای ترم زمستانی ۲۰۲۵/۲۰۲۶ مجموعاً حدود ۴۲۰ هزار دانشجوی بینالمللی در آلمان پیشبینی میکند.
رشد تعداد ورودیهای سال اول بینالمللی
تعداد دانشجویان سال اول بینالمللی نیز افزایش نشان میدهد. بر اساس برآورد DAAD، حدود ۹۹ هزار دانشجوی سال اول از خارج برای نخستین بار در دانشگاههای آلمان ثبتنام کردهاند؛ رقمی که نسبت به سال قبل (۹۱ هزار نفر) رشدی ۹ درصدی را نشان میدهد.
همانند ترم زمستانی پیشین، این رشد عمدتاً مربوط به دانشجویان «رسمی» بینالمللی است که قصد دریافت مدرک تحصیلی در آلمان دارند. این افزایش بهویژه در مقطع کارشناسی ارشد محسوس است: ۴۸ درصد دانشگاههای پاسخدهنده در این مقطع از افزایش دانشجو خارجی در آلمان خبر دادهاند، در حالی که ۲۳ درصد از کاهش سخن گفتهاند.
موانع اصلی برای تحصیل در آلمان
در چارچوب این نظرسنجی سریع، DAAD از دانشگاهها خواسته است موانع رایج در مسیر دسترسی دانشجویان بینالمللی به کرسیهای دانشگاهی در آلمان را ارزیابی کنند. دانشگاهها سه عامل را بهعنوان موانع بهویژه پررنگ نام بردهاند:
- چالشها و دشواریها در روند ورود و روادید (۷۹ درصد)،
- محدودیت در دسترسی به مسکن مقرونبهصرفه (۷۱ درصد)،
- هزینههای تحصیل و زندگی (۶۳ درصد).
درباره نظرسنجی مقطعی DAAD برای ترم زمستان
برای انجام این نظرسنجی مقطعی درباره ترم زمستان، DAAD در فاصله ابتدای تا میانه دسامبر ۳۲۰ دانشگاه دولتی و مورد تأیید در آلمان را مورد پرسش قرار داد که ۲۱۲ دانشگاه به این پرسشنامه پاسخ دادند. حدود ۷۸ درصد از کل دانشجویان بینالمللی در آلمان در همین دانشگاههای مشارکتکننده ثبتنام کردهاند و DAAD بر اساس این دادهها، برآورد خود از تعداد کل دانشجویان بینالمللی در تمامی دانشگاههای دولتی و بهرسمیتشناختهشده آلمان را ارائه کرده است.
برای آشنایی با سایر مسیرهای «مهاجرت تحصیلی» و مقایسه مقاصد مختلف، میتوانید راهنمای جامع مهاجرت تحصیلی را در ویزانیل مطالعه کنید.
