۶۰٪ دانشگاههای بریتانیا سال گذشته شاهد کاهش اعضای هیئت علمی بودند
تازهترین آمار نشان میدهد که تعداد دانشگاهیان شاغل در بریتانیا برای نخستینبار در تاریخ ثبت دادههای رسمی کاهش یافته است. این تحول، تصویری نگرانکننده از فشارهای مالی بر نظام آموزش عالی بریتانیا ارائه میدهد و میتواند برای متقاضیان تحصیل و کار آکادمیک در انگلستان پیامدهای مهمی داشته باشد.
کاهش تعداد دانشگاهیان شاغل در بریتانیا
بر اساس دادههای جدید «آژانس آمار آموزش عالی» بریتانیا (Higher Education Statistics Agency – HESA)، در سال تحصیلی ۲۵-۲۰۲۴ مجموعا ۲۴۴٬۷۵۵ عضو هیئت علمی و کارکنان آکادمیک در موسسات آموزش عالی بریتانیا شاغل بودهاند. این رقم در مقایسه با اوج ۲۴۶٬۹۳۰ نفر در سال قبل کمتر است و برای اولینبار در دوره ۱۰ ساله ثبت آمار HESA، تعداد کل دانشگاهیان شاغل در بریتانیا کاهش یافته است.
این آمار، مشاغل «غیرمعمول» یا «غیرتیپیکال» را در نظر نمیگیرد؛ یعنی افرادی که تنها قراردادهای کوتاهمدت، پروژهای یا یکباره دارند و در دستهبندی اصلی کارکنان آکادمیک قرار نمیگیرند. بنابراین کاهش رخداده مربوط به بدنه اصلی اعضای هیئت علمی است.
ترکیب مرتبههای علمی: رشد جزئی استادان، افت سطوح پایینتر
در نگاه دقیقتر به ترکیب دانشگاهیان شاغل در بریتانیا، تصویر ناهمگونی دیده میشود:
- تعداد «استادان» (Professors) در سال ۲۵-۲۰۲۴ اندکی افزایش یافته و به ۲۶٬۱۱۰ نفر رسیده است.
- تعداد سایر اعضای آکادمیک ارشد (سِنیور) نیز با رشد جزئی به ۶٬۵۹۰ نفر رسیده است.
- در مقابل، در سایر سطوح قراردادی آکادمیک (مانند استادیار، مدرس، پژوهشگر و…) حدود ۲٬۶۰۰ نفر کاهش ثبت شده و مجموع این گروهها به ۲۱۲٬۰۵۵ نفر رسیده است.
به بیان دیگر، کاهش کلی تعداد دانشگاهیان شاغل در بریتانیا عمدتاً در میان سطوح میانی و پایینتر هیئت علمی رخ داده و در عین حال، بدنه استادان تماموقت یا اعضای ارشد در مجموع اندکی بزرگتر شده است. این الگو میتواند نشاندهنده سیاستهای انقباضی دانشگاهها و تمرکز بر حفظ یا جذب چهرههای ارشد، همزمان با کاهش نیرو در ردههای پایینتر باشد.
خروج بیشتر از ورود: نقطه عطفی در استخدامهای آکادمیک
دادههای HESA نشان میدهد که در سال ۲۵-۲۰۲۴ برای نخستینبار شمار دانشگاهیانی که از سیستم خارج شدهاند، از تعداد افراد تازهاستخدامشده بیشتر بوده است؛ اتفاقی که تا پیش از این در آمار رسمی سابقه نداشته است.
بر اساس این گزارش:
- تعداد «ترککنندگان» (Leavers) مشاغل آکادمیک ۳ درصد افزایش پیدا کرده و به ۴۳٬۰۵۰ نفر رسیده است.
- تعداد «شروعکنندگان» (Starters) یا استخدامهای جدید در پستهای آکادمیک ۱۵ درصد کاهش یافته و به ۴۰٬۷۵۵ نفر رسیده است.
- این در حالی است که فقط دو سال قبل، تعداد استخدامهای جدید به اوج ۴۸٬۱۹۵ نفر رسیده بود.
این چرخش به سمت خروج بیشتر و ورود کمتر، نشانهای روشن از فضای بیثبات استخدامی، فشار بودجهای و موج تعدیل نیرو در دانشگاههای بریتانیاست؛ موضوعی که برای متقاضیان مسیرهای پژوهشی، پستداک و حتی دانشجویان دکتری آینده اهمیت ویژهای دارد.
دانشگاههایی با بیشترین افت اعضای هیئت علمی
بررسی جزئیتر نشان میدهد که حدود ۶۰ درصد از دانشگاههای عضو «Universities UK» در سال گذشته با کاهش تعداد اعضای هیئت علمی خود روبهرو بودهاند. برخی موسسات کاهش بسیار چشمگیرتری نسبت به میانگین داشتهاند که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میشود.
| نام دانشگاه | درصد کاهش اعضای هیئت علمی | توضیح |
|---|---|---|
| University of Winchester | تقریباً ۳۳٪ | تعداد دانشگاهیان به حدود ۵۲۰ نفر سقوط کرده است. |
| Goldsmiths, University of London | ۲۲٪ کاهش | کاهش قابلتوجه در بدنه آکادمیک این موسسه هنری و علوم انسانی. |
| Robert Gordon University | ۲۰٪ کاهش | کاهش چشمگیر در کارکنان آکادمیک. |
| London South Bank University | ۱۸٪ کاهش | افت محسوس تعداد اعضای هیئت علمی. |
علاوه بر این، چندین عضو گروه تحقیقمحور «راسل گروپ» نیز کاهش نیرو را گزارش کردهاند. در میان این دانشگاههای مطرح، نامهای زیر به چشم میخورد:
- Durham University
- University of York
- Newcastle University
- Cardiff University
- University of Nottingham
- Queen’s University Belfast
این فهرست نشان میدهد که موج کاهش دانشگاهیان شاغل در بریتانیا محدود به دانشگاههای کوچکتر یا کمتر شناختهشده نیست؛ بلکه دانشگاههای مطرح تحقیقاتی نیز تحتتأثیر فشارهای مالی و سیاستهای انقباضی قرار گرفتهاند.
کاهش عمدتاً در میان دانشگاهیان بریتانیایی؛ تغییر در ترکیب ملیتی هیئت علمی
آمار HESA حاکی از آن است که بخش عمده کاهش مشاغل آکادمیک، متوجه دانشگاهیان «داخلی» بریتانیا بوده است:
- تعداد کل کارکنان آکادمیک با تابعیت بریتانیایی با کاهش بیسابقه ۲ درصدی، به ۱۵۹٬۱۴۵ نفر رسیده است.
- با وجود این کاهش، کارکنان بریتانیایی همچنان نزدیک به دو سوم کل دانشگاهیان شاغل را تشکیل میدهند.
در کنار این موضوع، تحولات مهم دیگری نیز در ترکیب بینالمللی اعضای هیئت علمی دیده میشود:
- تعداد دانشگاهیان با تابعیت اتحادیه اروپا (EU) برای پنجمین سال متوالی کاهش یافته و این بار افت ثبتشده ۱.۵ درصد بوده است؛ رقمی که رکورد جدیدی در کاهش سالانه این گروه محسوب میشود.
- در مقابل، تعداد اعضای هیئت علمی با تابعیت «غیراروپایی» (خارج از اتحادیه اروپا) ۴.۶ درصد افزایش یافته و به ۴۶٬۷۹۵ نفر رسیده است.
این جابهجایی نشان میدهد که در دوران پسابرگزیت، دانشگاههای بریتانیا احتمالاً در حال اتکا و جذب بیشتر استعدادهای آکادمیک از خارج اروپا هستند، در حالی که همزمان با چالشهای حفظ و جذب دانشگاهیان اروپایی و حتی بریتانیایی دستوپنجه نرم میکنند. متقاضیان بینالمللی، بهویژه از آسیا و خاورمیانه، ممکن است در چنین فضایی فرصتهای بیشتری برای ورود به مسیرهای پژوهشی در انگلستان بیابند؛ هرچند این امر به سیاستهای ویزای تحصیلی و کاری و همچنین شرایط رقابتی بازار کار بستگی دارد. اگر بهطور جدی به ادامه تحصیل در این کشور فکر میکنید، مطالعه راهنمای جامع تحصیل در انگلستان میتواند تصویر دقیقتری از شرایط فعلی به شما بدهد.
رشد جزئی نیروهای غیرآکادمیک؛ محدودیت دادهها پس از ۲۰۲۰
نکته مهم دیگر این است که از سال تحصیلی ۲۰-۲۰۱۹ به بعد، موسسات آموزش عالی در انگلستان و ایرلند شمالی دیگر ملزم نیستند اطلاعات مربوط به کارکنانی که در طبقه «آکادمیک» قرار نمیگیرند (مانند کارکنان اداری، پشتیبانی، خدمات دانشجویی و…) را بهطور کامل به HESA گزارش کنند. این تغییر، تحلیل جامعتر از وضعیت نیروی انسانی دانشگاهها را دشوار کرده است.
با اینحال، تحلیل دادههای حدود ۱۲۰ موسسه که در هر سال اطلاعات مربوط به کارکنان غیرآکادمیک را بهطور پیوسته ارائه کردهاند، نشان میدهد:
- تعداد کارکنان غیرآکادمیک در این دانشگاهها اندکی افزایش یافته و به رکورد ۲۰۲٬۳۳۰ نفر رسیده است.
این رشد خفیف نشان میدهد که در برخی حوزهها مانند مدیریت، پشتیبانی دانشجویی، IT، امور مالی و خدمات اداری، دانشگاهها همچنان در حال استخدام یا حفظ نیرو هستند، حتی در شرایطی که تعداد دانشگاهیان شاغل در بریتانیا کاهش یافته است.
دانشگاههایی با کاهش شدید در خدمات پشتیبانی و کارکنان غیرآکادمیک
با وجود روند افزایشی جزئی در مجموع، برخی دانشگاهها در حوزه کارکنان غیرآکادمیک کاهشهای بسیار قابلتوجهی داشتهاند. طبق دادهها:
- University of Worcester کاهش ۴۴ درصدی در تعداد کارکنان پشتیبانی و غیرآکادمیک را تجربه کرده است.
- Robert Gordon University با ۱۶ درصد کاهش در این گروه مواجه بوده است.
- Sheffield Hallam University نیز افت ۱۵ درصدی در تعداد نیروهای پشتیبانی خود ثبت کرده است.
این کاهشها میتوانند به معنای ادغام واحدها، برونسپاری بخشی از خدمات، یا صرفاً حذف برخی پستهای اداری و خدماتی باشند؛ که همگی بر تجربه دانشجویی و کیفیت خدمات دانشگاهی تأثیر میگذارند.
این تحولات چه معنایی برای متقاضیان تحصیل و کار آکادمیک در بریتانیا دارد؟
برای دانشجویان بینالمللی و کسانی که به مسیر دانشگاهی (استادی، پژوهش، پستداک یا حتی ادامه تحصیل در مقطع دکتری) در بریتانیا فکر میکنند، این آمار چند پیام کلیدی دارد:
- بازار کار آکادمیک در انگلستان رقابتیتر و محدودتر شده است؛ بهویژه در سطوح میانی (استادیار، مدرس، پژوهشگر).
- دانشگاهها احتمالاً تمرکز بیشتری بر حفظ یا جذب اعضای ارشد دارند و ممکن است فرصتهای کمتری برای قراردادهای دائمی در ابتدای مسیر حرفهای ایجاد کنند.
- افزایش سهم دانشگاهیان غیراروپایی نشان میدهد که اگر رزومه قوی، پژوهش باکیفیت و مدارک مناسب داشته باشید، همچنان شانس حضور در این سیستم را دارید.
اگر هدف شما تحصیل در مقاطع بالاتر مانند مستر یا دکتری در انگلستان است، آشنایی با ساختار پژوهشی، رقابت برای فاند و همچنین یک رزومه و اپلیکیشن حرفهای اهمیت دوچندانی پیدا میکند. تیم ویزانیل میتواند در این مسیر، از انتخاب برنامه تا آمادهسازی مدارک، شما را همراهی کند. برای استفاده از خدمات تخصصی، میتوانید از صفحه مشاوره مهاجرت تحصیلی بازدید کنید.
جمعبندی: کاهش دانشگاهیان شاغل در بریتانیا در بستر بحران مالی آموزش عالی
کاهش تعداد دانشگاهیان شاغل در بریتانیا برای نخستینبار در یک دهه اخیر، همراه با رشد خروج نیروها و افت محسوس استخدامهای جدید، نشانهای روشن از بحران و فشار مالی بر نظام آموزش عالی این کشور است. در عین حال، جابهجایی در ترکیب ملیتی اعضای هیئت علمی (کاهش دانشگاهیان بریتانیایی و اروپایی و افزایش دانشگاهیان غیراروپایی) نشان میدهد که درهای دانشگاههای انگلستان بهطور کامل بسته نشده و هنوز برای استعدادهای بینالمللی فرصت وجود دارد؛ هرچند رقابت و عدم قطعیت، بیش از گذشته است.
اگر در حال مقایسه مسیر تحصیلی در انگلستان با گزینههای دیگر مانند کانادا یا استرالیا هستید، پیشنهاد میشود علاوه بر مطالعه راهنمای تحصیل در انگلستان، نگاهی هم به راهنمای جامع مهاجرت تحصیلی و نیز اطلاعات بهروز درباره ویزای تحصیلی انگلستان بیندازید تا با دیدی کاملتر، کشور و دانشگاه مقصد خود را انتخاب کنید. این آگاهی به شما کمک میکند در بازاری که برای دانشگاهیان و دانشجویان بینالمللی روزبهروز رقابتیتر میشود، تصمیمی هوشمندانهتر بگیرید.
