
چرا اولین فرزند خانواده در دانشگاه بیشتر در معرض شکست تحصیلی قرار میگیرد؟
مشکلات اولین فرزند دانشجو در ورود و ادامه تحصیل دانشگاهی، موضوعی است که پژوهشهای اخیر نشان میدهد تأثیر قابلملاحظهای بر نرخ تکمیل تحصیل دارد. مطالعهای از مؤسسه ملی تحقیقات اقتصادی (NBER) نشان میدهد دانشجویانی که اولین نفر از خانوادهشان هستند، پس از تجربه نمرهٔ نامطلوب در ترم اول، با احتمال بیشتری ترک تحصیل میکنند. در ادامه یافتهها، علل و راهکارهای مؤثر برای کاهش این ریسک را بررسی میکنیم.
دادهها و نتایج کلیدی پژوهش
پژوهش NBER بر پایهٔ دادههای ترانکریپت 145,000 دانشجوی سال اول دانشگاه ایالتی آریزونا (ASU) از بازهٔ 2000 تا 2022 و نظرسنجیهای سال تحصیلی 2021–22 انجام شده است. مهمترین نتایج به صورت خلاصه:
- نسبت دانشجویان اولیننسل: حدود نیمی از دانشجویان کارشناسی.
- نرخ نگهداری و فارغالتحصیلی: تنها تقریباً یکچهارم از اولیننسلیها تا اخذ مدرک ادامه میدهند.
- اثرات نمرهٔ نامطلوب ترم اول: دانشجویان اولیننسل که با یک «رویداد نمرهٔ منفی» مواجه میشوند، حدود 40 درصد احتمال ترک تحصیل دارند — یعنی تقریباً ۵ درصد بیشتر از همتایان غیرِ اولیننسل با شرایط مشابه.
- رفتار محافظتی تحصیلی: اولیننسلیها کمتر از سیاستهایی مانند تغییر رشته یا ترک واحد استفاده میکنند؛ این در حالی است که ادامهنسلیها در مواجهه با نمرات پایین، بیشتر مایل به تغییر رشتهاند.
چرا اولیننسلیها کمتر از «راههای جبرانی» استفاده میکنند؟
پژوهشگران چند فرضیه مطرح کردهاند:
- «سرمایهٔ فرهنگی» کمتر: اطلاعات کمتر درباره قوانین دانشگاهی و گزینههای بازیابی نمره (مثل Withdraw یا تغییر رشته).
- دیدگاه واحد نسبت به بازار کار: برخی اولیننسلیها انتظار دارند درآمد پس از فارغالتحصیلی کمابیش مستقل از رشته باشد؛ بنابراین شکست در یک رشته را شکست کلی میپندارند.
- حمایت اجتماعی کمتر: این گروه کمتر با همسالان دانشگاهی آشنا هستند و ممکن است خانوادهشان تجربه یا دانش لازم برای راهنمایی در امور آکادمیک نداشته باشند.
پیامدها برای سیاستگذاری دانشگاهی
نتایج این مطالعه نشان میدهد که سادهترین معیارها (مثل نمرهٔ نخستین ترم) میتواند سیگنالدهندهٔ خطر واقعی ترک تحصیل باشد. از این رو، سیاستهای هدفمند میتواند اختلافات را کاهش دهد:
- برنامههای ورود تقویتی (مثلاً دورههای تقویت مهارتهای مدیریت زمان و یادگیری) مانند برنامهٔ LEAD دانشگاه ایالتی آریزونا که به دانشجویان با نمرات یا نمرههای آزمایشی پایین کمک میکند.
- هدایت تخصصی و متمرکز روی آگاهیرسانی دربارهٔ سیاستهای آکادمیک (نحوهٔ Withdraw، فقدانِ واحدها، گزینهٔ تغییر رشته).
- شبکهسازی همتایان و برنامههای مشاورهٔ همسال (peer mentoring) برای افزایش پیوند اجتماعی و دریافت اطلاعات کاربردی.
آیا برنامههایی مثل LEAD مؤثرند؟
در مطالعه اشاره شده، دانشجویانی که در برنامهٔ LEAD شرکت کردند، نتایج زیر را گزارش کردند:
- افزایش اندک GPA میانگین.
- احساس تعلق و سلامت روانی بهتر.
- افزایش احتمال تغییر رشته به موقع و کاهش احتمال اعلام وضع «Undeclared». این نشاندهندهٔ بهبود جریان اطلاعات و سرمایهٔ فرهنگی دانشجویان بود.
راهنمای عملی برای دانشجویان اولیننسل
اگر شما اولین فرد خانواده هستید که وارد دانشگاه میشوید، چند اقدام ساده میتواند خطر ترک تحصیل را کاهش دهد:
- در ترم اول، از دفتر مشاورهٔ آکادمیک دانشگاه وقت بگیرید و از گزینههای قانونی اطلاع کسب کنید.
- در صورت دریافت نمرهٔ ضعیف، پیش از هر تصمیمگیری با مشاور رشته و اساتید مشورت کنید — تغییر رشته یا Withdraw میتواند گام منطقی باشد.
- به دنبال برنامههای تقویتی و گروههای همتای دانشجویی باشید؛ مشارکت در آنها هم نمرات و هم تعلق اجتماعی را بالا میبرد.
- نگرش خود را به «یک نمرهٔ ضعیف = شکست نهایی» بازتعریف کنید؛ بسیاری از دانشجویان با اقدامات مناسب مسیر خود را اصلاح میکنند.
پیام برای مؤسسات و سیاستگذاران
دانشگاهها باید ساختارهایی را فراهم کنند که «آموزش پنهان» یا همان hidden curriculum را آشکار سازد. این شامل آموزش صریح دربارهٔ سیاستهای آکادمیک، فرایندهای انضباطی، و دسترسی آسان به مشاورهٔ حرفهای است. برنامههای ورود هدفمند و مربیگری هم میتواند شکاف اطلاعاتی را کاهش دهد و نرخ تکمیل را افزایش دهد.
اگر شما یا دانشجویان تحت راهنماییتان به دنبال مشورت در زمینهٔ ادامهٔ تحصیل و مدیریت مسیر آکادمیک برای تحصیل در خارج هستید، تیم ما میتواند در فرایند اپلای و انتخاب رشته کمک کند؛ برای دریافت مشاوره اپلای و مشاورهٔ گامبهگام، یا مطالعهٔ جامعتر دربارهٔ مراحل اپلای، به راهنمای اپلای تحصیلی مراجعه کنید.
برای دانشجویانی که مقصدشان دانشگاههای خارج است و به راهنمایی در مورد گزینههای تحصیل—مثلاً تحصیل در استرالیا—نیاز دارند، منابع اختصاصی و مشاورههای رایگان نیز موجود است که میتواند مسیر تصمیمگیری را هموارتر کند.
در مجموع، شناخت بهتر سیاستهای دانشگاهی، دسترسی به مشاوره و برنامههای تقویتی میتواند بخشی از «مشکلات اولین فرزند دانشجو» را حل کند و شانس تکمیل تحصیل را افزایش دهد.
منبع: insidehighered.comv