آمریکا، بریتانیا و روسیه؛ بازیگران اصلی رشد شعبههای بینالمللی دانشگاهها
کشور های موثر در رشد دانشگاه ها امروز بیش از گذشته قابل توجهاند: پژوهش جدید نشان میدهد که گسترش شعب بینالمللی دانشگاهها ادامه دارد و چند کشور نقش محوری در این روند ایفا میکنند.
چرا شعبههای بینالمللی مهماند؟
شعبههای دانشگاهی (branch campuses) به مؤسساتی گفته میشود که حداقل بخشی از مالکیت یا مدیریت آنها به یک دانشگاه خارجی تعلق دارد، با نام آن دانشگاه فعالیت میکنند و برنامههای کامل آکادمیکِ حضوری ارائه میکنند که منجر به مدرک آن دانشگاه خارجی میشود. این ساختار میتواند دسترسی به آموزش بینالمللی را افزایش دهد و برای کشور مبدأ ابزار «قدرت نرم» و برای میزبان راهی سریع برای افزایش ظرفیت آموزشی باشد.
نگاهی به دادهها (تا نوامبر 2025)
تحقیق تیم Cross-Border Education Research Team (C-BERT) نشان میدهد که تا نوامبر 2025، 384 شعبه دانشگاهی در 85 کشور میزبان ثبت شده است؛ رقمی که نسبت به ثبت قبلی در مارس 2023، رشد 15 درصدی نشان میدهد. بخشی از این افزایش ناشی از روشهای نوین شناسایی بوده و همه موارد لزوماً مؤسسات تازه نیستند.
| نقش | کشور / شاخص | تعداد (بر اساس گزارش) |
|---|---|---|
| کل شعبهها | جهان | 384 |
| صادرکنندگان بزرگ | ایالات متحده | 97 (از 59 مؤسسه) |
| صادرکنندگان بزرگ | بریتانیا | 51 |
| صادرکنندگان بزرگ | روسیه | 43 |
| صادرکنندگان دیگر | فرانسه | 39 |
| صادرکنندگان دیگر | استرالیا | 24 |
| بیشترین واردکنندگان | چین (شامل هنگکنگ) | 50 (بزرگترین واردکننده) |
| واردکنندگان دیگر | امارات، ازبکستان، مالزی، سنگاپور | 39، 17، 16، 16 |
الگوها و مفهومهای ژئوپلیتیک
دادهها نشان میدهد که برخلاف تنشهای سیاسی و محدودیتهای دوره کووید-19، روند بینالمللیسازی مؤسسات ادامه دارد. ایالات متحده و بریتانیا همچنان صادرکنندگان اصلیاند، اما نکته برجسته حضور فزاینده دانشگاههای روسی است. بیش از 80 درصد شعبههای روسی در کشورهای همسابق شوروی قرار دارند (مثلاً 8 شعبه در ارمنستان و 7 در ازبکستان)، امری که نشاندهنده اتکای آنها به پیوندهای ژئوپلیتیک و دیپلماسی آموزشی است.
چشمانداز و محدودیتها
- محدودیتهای کوتاهمدت: سیاستهای فعلی برخی کشورها میتواند رشد را موقتا کند کند؛ برای مثال روابط پیچیدهٔ آمریکا و چین باعث تعطیلی برخی شعب شده است.
- قدرت نرم: دولتها (از جمله روسیه) شعبهها را بهعنوان ابزاری برای گسترش نفوذ فرهنگی و آموزشی میبینند.
- تنوع جغرافیایی: پیشبینی میشود که شعب جدید پراکندگی جغرافیایی وسیعتری داشته باشند؛ هند نیز با 19 شعبه در این دادهها بهعنوان بازار آماده برای رشد شناخته شده است.
- تغییر نقش میزبانان: برخی کشورها شعب خارجی را بازآرایی و به نهادهای ملی تبدیل میکنند تا ظرفیت بومی را افزایش دهند—چالشی که چین ممکن است به آن جدیتر بیندیشد.
چه پیامدی برای متقاضیان و مشاوران اپلای دارد؟
برای دانشجویانی که به دنبال تجربه بینالمللیاند، شعبههای دانشگاهی میتوانند فرصت مواجهه با برنامهها و مدارک بینالمللی را نزدیکتر و کمهزینهتر کنند. اما برای کسانی که قصد مهاجرت تحصیلی یا اخذ ویزای کامل تحصیل در کشور مقصد را دارند، انتخاب دانشگاه اصلی یا مسیرهای سنتی اپلای هنوز اهمیت دارد. اگر به دنبال راهنمایی در انتخاب مسیر مناسب اپلای هستید، میتوانید از خدمات مشاوره اپلای و مشاورههای تخصصی استفاده کنید.
چطور از این جریان جهانی بهرهبرداری کنیم؟
اگر هدف شما تحصیل در کشورهای صادرکننده یا میزبان است، بررسی سیاستها و ظرفیت شعبهها میتواند به انتخاب هوشمندانه کمک کند. برای مثال، دانشگاهها و برنامههای شعبه در بریتانیا و استرالیا اغلب گزینههای مشخص و معتبری ارائه میکنند؛ برای کسب اطلاعات بیشتر درباره فرصتهای تحصیل و شرایط اپلای میتوانید صفحات ویژه «تحصیل در انگلستان» و «تحصیل در استرالیا» را ببینید.
در نهایت، شعبههای بینالمللی نشاندهندهی انتقال دانش و تغییرات راهبردی در آموزش عالی جهانیاند. آشنایی با نقشهٔ صادرکنندگان و واردکنندگان و نیز تأثیرات سیاسی و اقتصادی آنها میتواند برای دانشجویان، مشاوران و سیاستگذاران آموزشی راهنمای مفیدی باشد.
برای راهنمایی در انتخاب مسیر اپلای یا بررسی گزینههای آموزشی متناسب با هدف شما، میتوانید از خدمات مشاوره و برنامهریزی تحصیلی ویزانیل بهره ببرید.
منبع: timeshighereducation.com
